Jest coś magicznego oraz ekscytującego w okrzykach podczas grania z kimś bezpośrednio obok nas. Erę, kiedy gry splitscreen były standardem na konsolach, wielu uważało za skończoną. Jednak – co istotne – ta forma zabawy przeżywa właśnie odrodzenie. Coraz więcej deweloperów wraca do idei kooperacyjnych gier na jednym ekranie.
Współczesne gry na splitscreena nie są już prostą rozrywką dla dzieci przed telewizorem. To dobrze wyreżyserowane doświadczenia, gdzie każdy gracz ma swoją część ekranu, ale muszą działać razem, aby osiągnąć wspólny cel. A przecież – to chyba właśnie to czego wszystkim nam brakuje w czasach multiplaya sieciowego – ta fizyczna obecność drugiej osoby przy tym samym stole.
Historia splitscreena: Skąd się wszystko wzięło?
Zanim rozmawiamy o najlepszych grach dzisiaj, warto pamiętać, skąd to się wszystko wzięło. Historia splitscreena sięga arcadów lat osiemdziesiątych. Double Dragon (1987) to gra, którą wielu uważa za początek ery kooperacyjnych beat 'em upów. Dwaj gracze – bracia Billy i Jimmy Lee – walczyli na tym samym ekranie, To było coś rewolucyjnego.
Warto w tym miejscu przypomnieć, że Golden Axe (1989) poszła jeszcze dalej, oferując trzech wybieralnych bohaterów i jeszcze bardziej ekscytującą rozgrywkę. Te gry nie były wyznacznikami piękna grafiki czy zaawansowanej fizyki – były po prostu szalenie zaraźliwe i absurdalnie zabawe w towarzystwie kogoś innego. Siedziałeś obok partnera, dzieliliście tę samą przestrzeń zabawową, i to było coś szczególnego.
Lata dziewięćdziesiąte przynosiły coraz więcej takich produkcji. Konsolowe hity takie jak series Contra czy Sunset Riders pokazywały, że kooperacja na jednym ekranie to przyszłość (lub przynajmniej teraźniejszość tamtych czasów). Jednak gdy pojawił się internet i gry online, trend się zmienił. Splitscreen został wypychany na margines, stając się czymś zapomnianym na rzecz matchmakingu i serwerów.
Czemu gry splitscreen umarły... A potem wróciły
Przez około dwie dekady był to praktycznie zanikający gatunek. Gry sieciowe były , międzynarodowe turnieje esportowe były , a siedzenie sobie na kanapie z kolegą? To było staromodne. Jednak coś się zmieniło, kiedy pojawiło się It Takes Two (2021) od studia Hazelight.
Ta gra zmieniła percepcję gier kooperacyjnych jak nic innego do tej pory. Studio Hazelight – kierowane przez Josefa Faresa – podjęło szalone ryzyko: stworzyło grę, którą można grać TYLKO we dwóch. Bez możliwości solo, bez botów, bez omijania. Albo grasz ze swoim partnerem, albo w ogóle nie grasz. A gracze to pokochali. Gra wygrała nagrodę Best Multiplayer na The Game Awards, sprzedała się w milionach kopii, i nagle wszyscy zaczęli myśleć: „Hmm, może jest jednak coś w grach dla dwóch osób".
Od tamtej pory zobaczyliśmy rewolucję. A Way Out przed It Takes Two, Split Fiction zaraz po – wszystko to prace Hazelight, które pokazały branży, że jest na to rynek. Ale to nie kończy się na jednym studiu.
Mistrzowie splitscreena
It Takes Two – klasyk nowej ery. It Takes Two to gra, którą opisać można jako „dynamiczne dzieło sztuki kooperacyjnej". Dwaj gracze wcielają się w Cody'ego i May'y – parę małżeństwa, która się rozpada. Ich córka Rosie zamienia ich w lalki i zabiera do domku dla lalek. Cała gra to próba powrotu do normalności.
To, co wyróżnia It Takes Two spośród wszystkich pozostałych, to przede wszystkim rozpiętość mechanik. W grze nie grasz w jeden rodzaj gry – każdy level ma swoją osobliwą, unikalną mechanikę gameplay'u. Jeden moment jesteście w minigrze golfowej, chwilę później skaczecie jako sprężyny. Każda misja to zupełnie nowa zabawa. Studio Hazelight wykazało tu zdumiewające wyczucie.
Gra jest dostępna na PC, PlayStation i Xbox, a co najbardziej ważne – drugi gracz może zagrać za darmo poprzez system „Friend Pass". To pokazało branży, że można zarobić pieniądze na grach dwuosobowych, a jednocześnie nie drażnić graczy sztuczkami monetyzacyjnymi.
Split Fiction – odpowiedź Hazelight
Zaraz po ogromnym sukcesie It Takes Two wszyscy zadawali sobie pytanie: jak Hazelight powtórzy ten sukces? Split Fiction to odpowiedź – i jest ona zaskakująca, bo gra wcale nie próbuje być It Takes Two 2. To całkowicie inny materiał.
Split Fiction opowiada o dwóch dziewczynach– Mio i Vace – które zostają wciągnięte w science fiction'owy świat pełen fantazji. Akcja łączy mroczne gry fantasy z futurystyczną estetyką. Mechaniki są równie rozmaite co w poprzedniej grze Hazelight, ale tutaj nacisk pada na zmieniające się środowisko i całą dynamiczne przesunięcie ekranu w zależności od tego, gdzie znajdują się gracze.
Recenzenci były zachwyceni. GameOnly.pl twierdzi, że „to niesamowite, ile zróżnicowanych mechanik udało się zamieścić w jednej grze, nie sprawiając przy tym, że całość wydaje się sztampowa". To jest dosłownie DNA studia – branie rzeczy pospolitych i zamienianie ich w coś magicznego.
Gears 5 – dla fanów akcji
Jeśli lubisz dynamiczną akcję, tryb kooperacyjny w Gears 5 to coś dla ciebie. To nie jest typowa gra stricte kooperacyjna – możesz grać singleplayerowo, ale Tryb kampanii obsługuje splitscreen na konsoli Xbox i PC (choć na PC wymaga przełączenia offline, co jest denerwujące).
To co robi Gears 5 dobrze, to intensywność. Dwa pady w rękach, rozbijające się stadia, strumień pocisków, i krwawa akcja na całego. Gra nie jest może aż tak przebojową perłą kooperacyjną jak It Takes Two, ale dla miłośników intensywnego strzelania to godny wybór. Dodatkowo Xbox One wspiera aż trzech graczy na splitscreenie, co jest naprawdę rzadkie.
Portal 2 – dla zagadkowiczów
Portal 2 przez długi czas miał tryb kooperacyjny, ale... tylko sieciowy. Żaden splitscreen na PC. To była oznaka czasu – środka lat dwutysięcznych, kiedy nikt nie myślał o graczach siedziących obok siebie. W 2021 roku Valve wreszcie dodała opcję splitscreen dzięki Big Picture. To było jak odszkodowanie dla czekających przez lata fanów.
Co sprawia Portal 2 takim specjalnym? To gra logiczna . Dwaj gracze muszą rozwiązywać zagadki, nie mogą po prostu „rozbijać i brać". To gra dla par, które lubią myśleć razem. Jeśli twoja relacja opiera się na wspólnym szukaniu rozwiązań – to jest idealna gra dla was.
Klasyki, które wciąż warte gry
Human Fall Flat – fizykowy absurd
Human Fall Flat to taki tytuł, o którym na początku myślisz: „Ok, gra z kooperacją dla dwóch osób z surową grafiką i fizyką źle się zachowującą". Ale to jest właśnie geniusz tej gry. Bohater Bob – zwyczajny gość – spada w dziwnych snach. Twoja praca to rozwiązać zagadki za pomocą braku kontroli nad swoim ciałem i współpracy z drugą osobą.
Ta gra powoduje bardzo wiele śmiechu. Nie to, że jest komediowa – po prostu interakcje między dwoma graczami, próba wspólnego przesunięcia jakiegoś przedmiotu, i obaj gracze którzy się przewracają, bo nikt nie umie się poruszać. To czysty, niefałszywany, organiczny humor. Human Fall Flat jest na PC, konsolach, a nawet na Switchu.
Unravel Two – dla ludzi wrażliwych
Unravel Two to gra, którą byś może nie oczekiwał jako „najbardziej angażującego doświadczenia" – ale to byłby błąd. Dwaj bohaterowie (Yarnys) muszą razem przejść przez świat pełen przeszkód.
Gra jest piękna. Po prostu piękna. Świat grafiki, muzyka, całość wdzięku – to gra dla osób, które szukają czegoś bardziej emocjonalnego od strzelania i bijatyki. Recenzenci na Reddicie mówili: „Musieliśmy ustawić się tak, aby móc przesunąć obiekt lub dotrzeć do określonej platformy. Komunikowaliśmy się więcej niż w jakiejkolwiek innej grze kooperacyjnej". To jest siła tego tytułu – naturalnie zmusza cię do komunikacji z drugą osobą.
Seria Trine – fantasy na kanapie
Trine to seria działająca na innej zasadzie niż większość tutaj wymienionych gier. Zamiast splitscreen, gracze są na jednym wspólnym ekranie, ale mogą przełączać się między trzema bohaterami (Podróżnik, Czarownik, Wojownik). Każdy ma inne umiejętności, i te łączycie razem, aby rozwiązać zagadki.
Seria Trine wyróżnia się baśniową atmosferą, piękną oprawą wizualną i tym, że można grać nawet w trybie pojedyńczego gracza (co niektóre pozostałe gry uniemożliwiają). Jeśli szukasz czegoś mniej intensywnego, ale ciągle zaraźliwego – to dobry wybór.
Niszowe gry, które są warte uwagi
Overcooked – dla par, które lubią się kłócić (ale w miły sposób)
Overcooked to gra o gotowaniu w chaotycznej kuchni. Powiemy sobie szczerze – ta gra potrafi wzniecić spory, jeśli nie gracie razem harmonijnie. „Dlaczego wzięliście wszystkie okulary zamiast kroić warzywa?!" – to typowy dialog przy tej grze.
Ale w tym jest czar – gra wymusza komunikację i koordynację. Musisz naprawdę pracować z drugą osobą, a to buduje (lub niszczy) relacje. Seria ma dwie główne odsłony, a trzecia – Overcooked All You Can Eat – to kompilacja wszystkiego z ulepszoną grafiką.
Tabela porównawcza – najlepsze splitscreeny
Gra | Typ rozgrywki | Platforma | Lata gry | Do kogo? |
|---|---|---|---|---|
It Takes Two | Przygodówka akcji, dynamiczne mechaniki | PC, PS4/5, Xbox One/X/S | 8-10h | Pary, przyjaciele, wszystkich |
Split Fiction | Sci-fi/fantasy mix, dynamiczny podział ekranu | PC, PS4/5, Xbox One/X/S | 6-8h | Pary, miłośnicy nowości |
Gears 5 | Shooter akcji, intensywny combat | PC, Xbox (3 graczy na Xbox!) | Campaign: 8-10h | Fanów akcji, strzelców |
Portal 2 | Puzzle logic, wymaga mózgu | PC, PS3, Xbox 360 | Co-op: 3-4h | Miłośnicy zagadek, pary |
Human Fall Flat | Puzzle fizyką, komedia | PC, konsole, Switch | 8-12h+ | Całych rodzin, śmieszne rozmowy |
Unravel Two | Platformer, przygoda emocjonalna | PC, konsole, Switch | 4-5h | Pary, osoby wrażliwe |
Seria Trine | Fantasy puzzle platformer | PC, konsole | 8-12h (seria) | Miłośnicy fantasy, puzzle |
Overcooked | Gastronomia, chaos, kooperacja | PC, konsole, Switch | Zmienny (wiele poziomów) | Parami, które lubią się kłócić |
Praktyczne wskazówki: Jak grać w gry splitscreen komfortowo
Pady czy klawiatura + pad?
Większość gier splitscreen wymagać będzie dwóch padów. To jest moja najszczerszą rada – nie kombinuj z klawiaturą dla drugiego gracza. Tak, niektóre gry pozwalają na mieszankę (jeden gracz klawiatura, drugi pad), ale to prowadzi do frustracji. Jeśli masz PC, zainwestuj w drugi kontroler. Są tanie (około 100-150 złotych za przyzwoity), a różnica w komforcie zabawy jest gigantyczna.
Rozmiar ekranu ma znaczenie
Gry splitscreen są wiele lepsze na większych ekranach. Jeśli grasz na małym monitorze 21-22 cale, każdy gracz ma faktycznie słabą widoczność. Jeśli masz telewizor 55 cali – świat zmienia się kompletnie.
Komunikacja się liczy
To może brzmieć oczywisto, ale: mów do drugiej osoby. Gry splitscreen działają najlepiej, gdy gracze się komunikują. „Ja idę tutaj, ty tam", „Potrzebuję wsparcia", „Uważaj na to za tobą". Szczególnie w grach takich jak Overcooked, komunikacja jest kluczowa dla sukcesu.
Przyszłość gier splitscreen
Trendy mówią, że wreszcie zainteresowanie grami dla dwóch osób wraca. Hazelight pokazało, że można zarobić pieniądze na rygorystycznie kooperacyjnych grach. Inne studia zwracają się w tą stronę. Ale były mogą być jeszcze bardziej innowacyjne – wyobraź sobie gry, które dynamicznie zmieniają podział ekranu w zależności od akcji, lub gry, które wymuszają całkowicie asymetryczne doświadczenia dla każdego gracza.
A przecież – co istotne – może to być kierunek, w którym powinna pójść branża. W czasach zmęczenia grami online, kiedy wszyscy członkowie drużyny znęcają się na czacie, wrócić do czasów, kiedy gracie siedziałeś fizycznie obok przyjaciela, to brzmi jak coś, czego branża naprawdę potrzebuje.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o gry splitscreen
Czy gry splitscreen wymagają dwóch padów?
W zdecydowanej większości – tak. Wszystkie nowoczesne gry splitscreen wymagają dwóch kontrolerów. Niektóre starsze gry obsługują mieszankę klawiatura + pad, ale to prawie zawsze prowadzi do gorszego doświadczenia. Zdecydowanie lepiej zainwestować w drugi pad.
Która gra splitscreen jest najlepsza dla par?
It Takes Two to klasyka, ale Split Fiction lub Portal 2 mogą być lepsze w zależności od gustów. Jeśli lubisz akcję – It Takes Two. Jeśli lubisz zagadki i logikę – Portal 2. Jeśli chcesz czego nowego – Split Fiction. Unravel Two jest idealna dla par szukających czegoś emocjonalnego.
Czy mogę grać w te gry online, czy tylko splitscreen?
Większość gier z tą listy obsługuje zarówno splitscreen (lokalnie) jak i grę online. It Takes Two, Split Fiction i Portal 2 obsługują oba tryby. Gears 5 ma kampanię co-op zarówno online jak i splitscreen. Sprawdzaj przed kupnem, bo nie wszystkie gry mają opcję sieciową.
Czy gry splitscreen są droższe niż normalne gry?
Nie – zwykle kosztują tyle samo. It Takes Two i Split Fiction kosztowały około 60 złotych przy premierze, standard dla gier tego kalibru. Jednak It Takes Two zaimplementowała system „Friend Pass", gdzie druga osoba mogła grać za darmo, jeśli kupiłeś grę. To coś zmienia w ekonomii kooperacyjnych gier.
Czy gry splitscreen działają dobrze na PC?
Tak, ale z pewnym zastrzeżeniem. PC zwykle wymaga dwóch padów, czasami wymaga przełączenia offline dla splitscreen (jak w Gears 5), ale działa. Konsole takie jak Xbox czy PlayStation są lepiej dostsowane dla splitscreena.
Ile czasu trwają gry z tej listy?
To zależy od gry. It Takes Two to około 8-10 godzin kampanii. Portal 2 co-op to około 3-4 godziny. Human Fall Flat to 8-12+ godzin w zależności od tego, czy robisz dodatkowe wyzwania. Unravel Two to około 4-5 godzin. Generalnie – gry splitscreen są krótsze, ale intensywniejsze niż typowe gry dla pojedyńczego gracza.
Podsumowanie: Dlaczego gry splitscreen warte są twojego czasu
Gry splitscreen to nie relikt przeszłości – to przyszłość, którą branża szybko dostrzega. It Takes Two i Split Fiction to dowody, że istnieje ogromny rynek dla gier, które zmuszają cię do siedzenia obok kogoś innego i wspólnej pracy. To nie jest gra dla samotnego zawodnika – to doświadczenie społeczne.
Niezależnie od tego, czy szukasz czegoś intensywnego (Gears 5), logicznego (Portal 2), emocjonalnego (Unravel Two) czy po prostu śmiesznego (Human Fall Flat) – jest coś dla ciebie. Era, kiedy splitscreen umarł, rzeczywiście się skończyła. A my jesteśmy za to wdzięczni
Najważniejsza rada: Nie czekaj na idealną okazję, aby grać w gry kooperacyjne. Znajdz drugą osobę, zainwestuj w drugi pad (jeśli go nie masz), wybierz grę i po prostu siądź razem. Gwarancja: spędzicie razem lepszy wieczór niż siedząc w osobnych pokojach na Discordzie. To jest siła fizycznej kolaboracji – coś, czego gry online nigdy nie będą w stanie w pełni zreplikować.
Gdzie szukać gier splitscreen?
Steam: Wpisz w wyszukiwarce „local co-op" lub „split screen" – filtruje dostępne gry
Nintendo eShop / PlayStation Store / Xbox Store: Sekcje dedykowane dla multiplayer
Strony takie jak: https://www.euro.com.pl – polska baza gier z opisami kooperacyjnych trybów
Tekknological.pl: https://tekknological.pl – szczegółowe zestawienia gier splitscreen
Reddit /r/coopgames: Społeczność znajdzie dla ciebie najlepsze rekomendacje
Artykuł bazuje na recenzjach i informacjach ze zweryfikowanych źródeł branżowych, reddit'owych dyskusji graczy oraz oficjalnych wytycznych producenta. Dane zaktualizowane: grudzień 2025.
